KLARNET DERS VİDEOLARI - 6 / Koma nedir? Klarnette koma nasıl verilir? — Part 1 of 2

Herkese merhabalar. Umarım herkes iyidir. İyi bir hafta diliyorum şimdiden herkese. Birkaç soru vardı. O sorulardan bir tanesiyle başlayalım ve onunla ilgili yine küçük bir bilgi verelim.

Aslında rast makamına başlarken koma ve rast makamı ile ilgili orada komalarla ilgili bilgi vermeye çalışmıştım ama şöyle yapalım. Bazı arkadaşlarım sadece komalarla ilgili galiba bir video istedi. Hani komayı nasıl veriyoruz nedir ne değildir. Onunla ilgili küçük bir video çekmiş olalım. Onu paylaşalım bugün.

Şimdi koma nedir? Öncelikle onunla tekrardan bir değinmek istiyorum. Batı müziğinde biliyorsunuz bir tam ses aralığı iki eşit parçaya bölünür. Yani piyanoyu gözünüzün önüne getirin. Do ve Re arasında bir siyah tuş vardır. Re ile Mi de vardır. Bu şekilde. Mesela Mi ile Fa da yoktur. Fa Sol'de vardır filan. Şimdi Do ile Re arası bir tam ses demektir. Aradaki o siyah tuş zaten Do'yu diyes Re'yi bemol yapan tuştur.

Şimdi bu Batı müziğinde iki eşit parçaya bölünmüş anlamına gelir. Bizim müziğimize gelelim. Bizim müziğimizdeki bir tam ses tam anlamıyla dokuz eşit aralığa bölünür. Ve biz bu dokuz eşit aralığın her birini bir koma deriz.

Türk müzik esinde, Türk müziğinde, bizim müziğimizde de makamları zaten, makam yapan daha doğrusu önemli sesler zaten, okuma sesleri. O yüzden makam bilgimizin olabildiğince duyum olarak en azından, teorik olarak biraz eksik kalsak bile duyum olarak mutlaka iyi şekilde duymaya çalışmamız lazım ki şey yapmamız gerekiyor, yani o sesleri dudağımızla verebilmemiz gerekiyor. Bu nedenle bol bol dinlemek en güzelidir Türk müziği için.

Şimdi bu her birini bir koma diyoruz dedik. Bunlar bir sürü makamda zaten mevcut. Bunlar kullanılıyor.

İşte rast makamı ile başlamıştık. Ondan sonra oradaki bemol işareti böyle normal bir B harfi gibi değil de ters bir işaretti. Normalde sanat merkezinde, sanat okulunda yaz tahtasını da anlatmak istiyordum biliyorsunuz bu konuları ama ne kadar daha evde kalacağımızı tam bilemediğimiz için ve birkaç tane de bu konuyla ilgili mesaj ve yorum geldiği için de en azından evde de olsa biraz da sözel de olsa anlatmak istiyorum.

Şimdi ters bir B harfiydi. Bu bizde bir komalık bemol'e denk gelmiş oluyordu. Bir koma, bir bemol işaretiydi. C üzerinde mesela kullanılabiliyor. Mesela orada çok görüyoruzdur daha doğrusu. Mesela rast makamında C üzerinde görürüz. İşte uşşak makamında C üzerinde görürüz. Bu C üzerinde gördüğümüz zaten perdeye bir segah perdesi diyoruz. Fakat o perde aynı işarette olmasına rağmen bazı makamlarda daha pest yani daha kalın basmamız gerektiğini, daha kalın bir koma vermemiz, daha fazla bir koma vermemiz gerektiği anlamına gelir.

Hatta makamın içinde bile, tekrardan geçen derste anlatmıştım, daha doğrusu uşşak makamında anlatmıştım, yine söyleyeyim. Makamın içinde bile farklı fikler gösterir. Yani kalından inceye giderken biraz daha atıyorum dik basılırken, inceden kalına gelirken yani karar sesine doğru gelirken daha pesteşir. Yani pesteşebilir. Aslında pesteşir yani öyle söyleyeyim. Bunları tabi dediğim gibi yazının üstünde, kağıdın üstünde fark edemezsiniz.

Aynı şey yazacak. Bugün herhangi bir açtınız diyelim, bir peşrevi açtınız diyelim. Orada bile aslında değişkenlik gösteriyor. Şöyle söylüyor mesela, peşrevin içinde bile mesela re, do, si, la, sol yaptığındaki si'nin dikliğiyle re, do, si, la yaptığındaki diklik aynı olamaz. Aynı değil yani. Hani oradaki re, do, si, la, sol yaptığında orada bir rast kalış gibi olur. Sol, la, si, do, re'den dolayı si'yi bir koma düşünüyoruz.

Re, do, si, la yaptığımız zaman uşşak kalışı gibi olur. Uşşak kalışı rast kalışından bir komaya yakın aşağı yukarı daha pestir. O yüzden işaret aynı.

Mutlaka dinlemek lazım. Mutlaka icra etmeye çalışmak gerekiyor. Ama sabırla arkadaşlar. Yani olabildiğince sabretmek gerekiyor. Çünkü o perdeyi basmak, o perdeyi gerekli şekilde koma verebilmek için yalan değil ciddi bir sabır gerekiyor.

Şimdi komayı nasıl veriyoruz? Dudağımızı, yani ben daha doğrusu öyle veriyorum. Dudağımı biraz gevşeterek veriyorum. Normal bir si olduğunu düşünelim.

[[DEMONSTRATION]]

Yani şu anda ben normal si üzerinden si bemol sesine kadar pestleştirdim si'yi. Hatta si bemolden bile biraz daha pest yaptım. Normal si bemol nasıl bir ses? La'ya bile, yani si bemol dedik geçti. Biraz daha la'ya doğru gelmeye başladı. Bunu sadece si üzerinden yapabildim. Şimdi bu tamamen şu arkadaşlar.

[[DEMONSTRATION]]

Bir de yan döneyim. Belki oradan da fark edilebilir. Görülüyordur herhalde.